Home » Wat we doen » Groene Kerk

Waarom de 'Groene' Kerk

Afgelopen februari 2017 heeft de Protestantse Gemeente van Oostkapelle zich aangemeld als Groene kerk bij Kerk in Actie. Dat was na een enthousiast praatje en artikelen in het kerkblad van Leen Jobse, onze oud-dierenarts.

Namens de kerkenraad is Peter Geene als contactpersoon aangewezen. Op de gemeenteavond van 8 maart 2017 heeft hij het nut en de noodzaak van onze aanmelding toegelicht. De kern hiervan is: de schepping is ook onze lokale taak en verantwoordelijkheid en alle bijdragen aan alle facetten van groen en milieu en duurzaamheid zijn welkom! Juist ook van alle gemeenteleden!

Dit jaar is de tuin rondom de Zionskerk aan de Duinweg aan de orde. Er worden plannen gemaakt om het grasveld dat tot nu toe alleen maar gemaaid werd, om te toveren tot een bijbelse thematuin waarin bloemen en planten staan, die goed zijn voor alle bijensoorten en andere insecten. Om daarvoor nieuwe ideeën op te doen heeft de  kerkenraad voor haar bezinningsavond in april als deskundige uitgenodigd: Nanning-Jan Honing, een biologisch boer uit Zuid-Beveland.

logogroenekerk.png

Het kerkelijke groen: van tuinen en bloemen tot parkeren en begraven

Het lapje grond tuin rondom de Zionskerk zou veel meer kunnen betekenen voor mens en milieu. Van kerkgroen tot plantsoen. Of nog veel meer.

De Triple P van het kerkelijke groen

Het groen rondom een kerkgebouw kan vaak meer betekenen voor mens en natuur dan het noodzakelijk onderhouden van het groen. Samen werken in een kerktuin werkt samenbindend. Samenwerking met natuurorganisaties, volkstuinverenigingen en voedselbank levert relaties op tussen kerk en de samenleving. Een kerktuin kan een rustplek zijn en inspireren, voor kerkgangers maar ook voor bezoekers uit de buurt en daarbuiten. Aan de hand van de plantenverhalen  is veel te leren. Met een bloementuin heeft uw kerk haar eigen ‘bloemenzaak’ voor de (liturgische) bloemen in de kerk of het maken van boeketten.

Naar verwachting zal de Protestantse Gemeente in Oostkapelle in 2017 besluiten hoe hieraan invulling kan worden gegeven.

Een levend huis

Een goed uitgangspunt voor ons handelen als gemeente  is om de aarde te zien als ‘een levend huis’: we wonen met onze huisgenoten, de planten en de dieren op onze blauw-groene planeet aarde. De schepping kent een evenwicht in alle biodiversiteit en dat moet zo blijven, anders graven we als mensheid (nu al) ons eigen graf.

Meditaties bij de Scheppingszondag

Blog door Peter Geene

Laatst was ik op ouderling-bezoek en kwam het gesprek op vragen zoals ‘hoe oud is de aarde?’ en ‘nu we zoveel weten van het heelal, is er dan nog plek voor God?’ Ik heb inmiddels meerdere van deze gesprekken gevoerd en niet altijd met de meer vrijzinnig-denkenden in onze gemeente. We kwamen gelukkig verder dan de oude schijn-patstelling van schepping versus evolutie. We komen hier op het terrein van de geologie, biologie en kosmologie en vooral op de verbinding tussen deze vakgebieden.

Ik ben geen wetenschapper en kom als pastorale handreiking namens de kerk. Daarom vertrekken we vanuit het vakgebied van de theologie. Veel mensen worstelen met vragen over die combinatie van kennis en geloof: als we dit en dat weten, dan kan God toch niet bestaan? En dan gooien veel mensen met het badwater ook het kind weg en stroomt de kerk mee door het gootje… Ik ben daar al m’n hele leven ontevreden over en vind dat er een betere en zinniger reactie mogelijk is. Namelijk die van het stellen van de juiste vraag: en die is niet óf-of maar en-en. Kan er tegelijk huidige kennis en inzicht bestaan (medische kennis, astrologische -, biologische- en geologische etc) die ons in deze tijd verder helpt met gezondheid en ontwikkeling, samen met theologische kennis en inzichten? Ik heb zelf ervaren van wel.
Op de HBS destijds in Middelburg maakte ik een scriptie over ‘schepping en evolutie’, naar de brochure van Prof. J. Lever van de VU. Deze maakte mij als jochie van 18 duidelijk dat theologie over een heel andere werkelijkheid gaat dan de biologie. Je kunt in de natuur ontdekken hoe libellen en vlinders leven en dat m.n libellen de langste levende insecten zijn op aarde: de soort Meganeura had zo’n 70 cm spanwijdte en de fossiele leeftijd is gedateerd op zo’n 250 miljoen jaar (radioactieve meting methode). In de theologie kun je ontdekken dat de bijbelse bibliotheek geloofsgetuigenissen vertellen van een lange periode in de tijd, vol passie en emotie, maar niet met de (Griekse) logica van de moderne mens. En wij Nederlanders zijn daar extreem goed in: wij analyseren iets tot op het bot zogezegd en dan hebben we de kern van de zaak te pakken (denken we met de kennis van nu). . Mensen veranderen voortdurend per tijdsgewricht van standpunten en inzichten: ook met en ondanks het geloof dat de aarde plat was vroeger, zijn mensen ‘zalig geworden’! Maar de meest wijze geleerden erkennen dat we nu nog slechts een klein percentage weten van alles (de aarde is nu rond). Ik sprak laatst een verstokt SGPer die in de Sterrenwacht van Brugge (Cozmix) was geweest en zei dat hij ‘toch wel aan het denken was gezet door die kennis daar…”
Kortom, onze theologische inzichten (orthodoxe- , feministische-, scheppings- en bevrijdings-theologie e.d.) gaan over een heel ander levensgebied dan andere gebieden en het is aan elk van ons persoonlijk om daar verbindingen tussen te leggen.
Ik vertelde in dat pastorale gesprek over de aarde, dat we recent weten dat die 4.6 miljard jaar oud is. Ik leerde van mijn scriptie destijds, zei ik, dat als voor God 1000 jaar zijn als 1 dag, dat dit wrsch. ook wel kan gelden voor de ouderwetse maar zo mooie dichterlijke beschrijving van het scheppingsverhaal. Behoorlijk adequaat overigens in de biologische volgorde der dingen. Sindsdien meet ik voortdurend de wetenschappelijke kennis die tot mij komt niet af aan de vraag of dat wel klopt met de letter van die oude Joodse geschriften; die getuigen van een andere realiteit waar zij “in zijn gestapt”. Maar ik laat die kennis staan naast wat ik in de loop der tijd heb ervaren als ‘kennis van de Eeuwige Schepper’: dat zijn levensthema’s als liefde, respect, begrip, barmhartigheid etc etc. u kent ze zelf vast ook wel. God bestaat nu eenmaal niet als een tastbaar ding dat je met de C-14 methode kunt meten; dus heb ik in feite elke ‘logica’ en ‘ratio’ los gelaten als het gaat om geloofszaken, om geloofs-ervaringen die van een andere orde zijn dan de verifieerbare biologische. Daarmee is God een mysterie voor dat levensgebied dat emotie of spiritualiteit heet. God kun je slechts ervaren als je de wijsheid in het leven zoekt op geestelijk gebied en een relatie aangaat daarmee (je bekeert zogezegd). Ik heb me er bij neergelegd dat ik niet op alles een (sluitend) antwoord hoef te hebben. Dat is anders dan de rationele benadering van de wetenschappen. En toch raken deze natuurlijk aan elkaar, alleen de bewijslast ligt op verschillend vlak.
Het fascinerende van de geologie vindt ik dat we de aarde leren zien als een geheel, dat constant beweegt en verandert. Als je de biologie verbindt met de geologie, dan is het ineens logisch dat vulkanen liggen aan de randen van zeeën, daar waar de aardplaten ondergronds tegen elkaar botsen, dat woestijnen soms vroeger zandige zeebodems waren, die omhoog zijn gestuwd op ‘magma-pluimen’. Voor mij is door deze kennis God alleen maar ‘groter’ geworden en niet de Afwezige! Juist in het Aanwezige heeft vanouds Israel en zijn profeten de grootsheid van JaHWH ervaren! In het alledaagse zogezegd en dat werd als wonder beleefd; en zo kunnen we dat heden ten dage nog beleven. Als mensen verhalen vertellen van Gods wonderbaarlijke ingrijpen, dan is dat mensentaal en menselijke ervaring: iemand anders zal dat anders of gewoner beleven of zien. Zo werkt dat bij ons mensen. Dat spreekt me vooral zo aan in het oude Keltische christendom: “klief het hout en Ik zal daar zijn – hak een steen doormidden en Ik ben daar” las ik eens in een klein kerkje in Ierland op een gebrandschilderd raam. De bekende zuid-Amerikaanse priester Ernesto Cardenal , die ik eens ontmoette in Nijmegen, voegde daar aan toe dat het universum Gods grootheid laat zien, en wij zijn dan wel afkomstig van hetzelfde stof als de sterren, maar toch zijn we bijna goddelijk geworden. Ds. Carel ter Linde schrijft in zijn nieuwste boek ‘wat geloof ik in godsnaam?’ dat hij God ziet als Het Essentiele in het leven: weer een nieuwe Naam voor de Eeuwige erbij!
Tegenwoordig moet het christelijke geloof in al z’n facetten en kleuren zich nogal eens verdedigen tegen het verwijt dat we zo’n infantiel geloof hebben. En wetenschappers wordt verweten dat zij alles ‘dood’ verklaren en analyseren. De wetenschappers splitsen zich in 2 groepen: de ene zegt diep ontzag te hebben door hun kennis voor zo’n ‘Intelligent Design’ en dat lijkt precies op een geloofsuitspraak als ‘de Almachtige’ m.i.; de 2e groep verwijt het bijbelse Genesis-verhaal onterecht de simplistische voorstelling van 7 letterlijke dagen. Daarbij start men niet bij de optie dat dit verhaal een diepere symboliek vertolkt, want men is buitenstaander van die geloofstaal. Maar ja, ik kan ze dat ook weer niet kwalijk nemen na de bijna 2000 jaar godsdienstige dominantie over wetenschappen (Galilei verworpen, Darwin in de ban, ondanks zijn jarenlange twijfel en wachten… etc.). Dat is de huidige impasse, niet alleen van het instituut kerk, maar van het hele christelijke geloof: hoe valt dat te rijmen met de huidige stand van zaken in die wetenschappelijke ontdekkingen van geologie, biologie en natuurkunde. Terwijl christenen zich ook splitsen in 2 groepen: de rekkelijken en de preciezen (niets nieuws onder de zon!) nl. de letterlijke lezers en de symbolische lezers. Deze kunnen elkaar alleen vinden als ze naar elkaars ‘gelijk’ luisteren. Een open houding tegenover nieuwe kennis en inzichten is voorwaarde daarvoor. Vandaar dit stukje als mijn bijdrage.
Veel mensen reageren op deze impasse door kerk en geloof met het wetenschappelijke badwater weg te gooien. We krijgen dus collectief de rekening gepresenteerd van al die eeuwen ‘overheersing’ en dat vraagt om nieuwe antwoorden. Die kunnen we alleen geven als we proberen een brug of een synthese te geven van het levensgebied van geloof en spiritualiteit met dat van de wetenschap. Ik ga daar voor; ik heb gelezen en geleerd dat De Eeuwige groter is dan mijn hart en groter dan de natuur, groter dan al het zienlijke en onzienlijke. Hij is de Aanwezige in alles en allen.

Peter Geene, ouderling.nov.2017.

Lees meer »

En in de kettingreactie van die balans volgden stabiliteit en orde in de chaos.

In een artikel in dagblad Trouw dd. 10.12.2016 schrijft de wetenschapsjournalist Willem Schoonen een artikel over het ontstaan van het eerste leven op aarde. Die kennis viel bij mij in het putje van mijn eerdere kennis en inzichten over dit thema. In de schier onuitputtelijke reeks natuurfilms, m.n door David Attenborrough (o.a. First life) werd op een diepte van 11 km in de Marianentrog tussen Japan en Australië de thermische activiteit gefilmd van vulkanische kraters. Deze breuk in de aardkorst is ontstaan doordat twee aardplaten (tektonische) over elkaar heen schoven en het is de diepst bekende tot heden. Leven werd eerder op die diepte onmogelijk geacht (1957 – 1960, resp. de Russische Vitjas en VS. Triste)  , maar een expeditie (BBC) in 2009 ontdekte en filmde voor het eerst diverse levensvormen rondom een krater die pure zwavel uitstoot van 400° C. : garnalen, vissoorten, krabben, kokerwormen, schelpdieren ! Ze ontvangen geen energie van zonlicht op die diepte, maar van vulkanische hitte.  Tot dan toe werd leven alleen mogelijk geacht vanwege het zonlicht. Dit is een mogelijke plek waar chemische verbindingen (de citroenzuur-cyclus waarmee ook wij voedingsstoffen omzetten in energie en CO2  en H2O afscheiden) kunnen hebben geleid tot de eerste koolstofverbindingen die een stofwisseling mogelijk maken: een chemisch proces dat tot op de dag van vandaag voortduurt en levensvatbare bouwstenen vormt van leven en organismen.

Dergelijke potentiele omstandigheden voor het ontstaan van leven zijn ook gevonden bij zgn. Stromatolieten. Dit zijn bolvormige kalkformaties van (Cyano-)bacteriën aan de noordwest-kust van Australië. Het zijn de oudste fossielen die worden gevonden vanaf circa 3,4 miljard jaar geleden. In 2016 werden bij Isua op Groenland fossiele stromatolieten gevonden die een recordouderdom van 3,7 miljard jaar bleken te hebben. (Dit verschoof de datum waarop leven op aarde verscheen met 200 miljoen jaar terug in de tijd).

In zijn artikel beschrijft Schoonen de voortschrijdende inzichten in het ontstaan van leven op aarde. Het is opvallend dat de beide grondleggers van de evolutietheorie, Darwin en Wallace, er gelijktijdig zo’n 30 jaar lang mee bezig waren om hun onderzoek te doen voor ze de theorie wereldkundig maakten. Terughoudend en voorzichtig legt tenslotte Darwin in zijn beroemde boek (‘Over het ontstaan der soorten’) de conclusie voor dat ‘mogelijk de bron van alle leven een organisme is geweest, dat ergens in een poel was ontstaan danwel daar door de Schepper was gezet…”. Met dit idee heb ik het ook vele jaren gedaan, sinds ik de vermeende kloof tussen creationisme en evolutionisme op m’n 19e al overbrugde vanuit het idee dat het scheppingsverhaal uit Genesis een theologische invalshoek geeft en geen biologische. Gaandeweg echter, na het zien van bovengenoemde beelden en de kennis van DNA en RNA, knaagde de vraag wat nu in feite eigenlijk de definitie is van leven? Wanneer is een combinatie van chemische bouwstenen zodanig dat er sprake is van 1e. variatie; 2e. overerving; 3e. selectie cq. aanpassing. Deze drie zaken beschrijven de definitie van leven. (Als ik vervolgens denk aan de oude Indiaanse wijsheid dat “de sterren onze voorouders zijn”, gecombineerd met onze huidige astronomische kennis van de kosmos, dan bestaan wijzelf ook uit sterrenstof, zijn wij in filosofische zin sterrenstof.  Niet ons zenuwstelsel of onze hersenen maken ons tot levende wezens, maar onze stofwisseling.)

Lees meer »

Een kat heeft 9 levens, zegt men zonder nadenken, maar God leeft eeuwig, zeggen we vol overtuiging. Recent ontdekten astronomen (geen –logen!) een dwergster met mogelijk 9 levensvatbare planeten. Ze juichen vol spanning en overtuiging. Gaat God er last van hebben als daar daadwerkelijk leven zou worden gevonden? Of heeft God al wel voor hetere vuren gestaan sinds de God-is-dood theorie? Het klinkt in sommige oren waarschijnlijk als blasfemie, maar zou God nu dan echt dood gaan of zijn als dat gebeurt? Is dat de (zoveelste) doodsteek voor het Christelijke en Evangelische, Joodse en Islamitische Godsgeloof? Ik wil mezelf die vraag wel stellen, want ik denk dat God allerlei (denk-)beelden en andere wetenschappelijke ontdekkingen al wat langer overleefd heeft. Ik heb daarvoor wel enkele argumenten; denkt u mee?

Er was eens een wedstrijd tussen tovenaars van een oude Egyptische Farao en die van Jahweh, de God van de Joden. De een toverde slangen uit een houten staf, dat deed de ander ook; en zo volgenden nog wat trucjes, waarbij, volgens de Joodse overlevering (lees Exodus), hun God het won. Hij legde dus niet het (eerste) loodje van zijn eeuwige leven.

Toen Galilei ontdekte dat niet de aarde het middelpunt der schepping was, zoals de theologie tot dan toe had gedacht, bleek de theologische wereld te klein. Wat was dat nu weer voor onbijbelse onzin? Raus mit Ihm. Toen daarna Darwin en Wallace ontdekten dat er aanpassing ofwel evolutie had plaats gevonden over lange tijd, was dit wederom het geval: de theologie ontplofte en verbande de biologie naar het gevang. En zo zijn er nog wel een paar voorbeelden te noemen.

Maar, vraag ik mezelf en u, wat zijn dan eigenlijk de (theologische) consequenties van de uitspraak dat God Almachtig is?  Hij zou in zijn wijsheid ook de fossielen kant en klaar hebben gemaakt, omhuld in gesteente van miljoenen jaren, toch? Als we God almachtig noemen, dan kan Hij toch een plan-b hebben geschapen op die nieuwe bier-planeet? Worden wij daar minder mens van? Houdt hij dan minder van zijn schapen in deze aardse stal? Ik denk zelf niet dat er leven wordt gevonden, maar ja, wat zegt dat. God “sterft 7 doden”, zogezegd zonder spotternij, wanneer Hij na al die duizenden jaren nog steeds die menselijke drama’s ziet van oorlogen en andere rampen, de onvrede in mijn hart, de onmin waarin we soms  doorleven, de onrechtvaardige verdeling van voedsel en andere linkse dingen. Nee, daar krijgt Hij minstens buikpijn en verdriet van, toch! Hoe menselijk gesproken is dit alles uiteindelijk; dit is nu het antropomorfe spreken optima forma over het goddelijke mysterie. We leven nu in  het nieuwe tijdperk ‘het antropoceen’, heb ik pas geleerd van de CO2-cyclus: die zit opgeslagen in de aarde maar komt steeds vrij en die cyclus is in balans, al heel lang, maar er dreigt een overdosis te ontstaan. En toch zijn er mensen die daarin niet ‘geloven’. Zal dat God worst wezen, menselijk gesproken? Moeten we de bio- en geologen dan maar niet geloven?

Ik vertel u dit allemaal om te laten zien, hopelijk, dat ik denk dat God niet afhankelijk is van onze gekke menselijke ideeën en gedachten of vreemde ontdekkingen. We ont-dekken dan slechts de be-dekte dingen der realiteit. God is niet afhankelijk van die werkelijkheid, geloof ik, want die is steeds variabel. Geloven in God is van een andere, onzienlijke realiteit. Die zal wellicht ook eens ont-dekt worden, want we zijn wel knap met ons allen, maar dat doet niets af aan Zijn eeuwige bestaan, zelfs niet als over 5 miljard jaar de zon zou exploderen en de aarde met planeet Trapist zal smelten. Wij houden Hem toch wel in ere met onze religie? Zelfs dat is niet de hoofdzaak: het is de Eeuwige die van mensen houdt. Geprezen zij Zijn naam, hoe die naam ook luidt. Het belangrijkste is dat God van ons mensen houdt en van zijn hele schepping.

Lees meer »

Deze titel is van een boek, dat ik kreeg voor mijn verjaardag dit jaar, met de verrassende ondertitel: “opwarming van de aarde en het Onze Vader”. En meteen denk je dan: huh, wat heeft die ondertitel nu te maken met een dansende kikker ? … en hetzelfde geldt ook voor dat wereldwijd bekende gebed met ons huidige meest klemmende wereldprobleem?

Dit boek is een neerslag van een reis van jongeren uit 3 continenten tijdens een project “Strangers no more”. Zij gingen, in het kader van uitwisseling georganiseerd door de Mennonieten (Doopsgezinden), op zoek naar een eigentijdse leefstijl en vonden de 10 GROENE GEBODEN!

Het duurt een aantal pagina’s voor ik vind waar die Kikker van goud in beeld komt: het is een allegorie voor het GOUDEN KALF. Mijn eerste associatie bij ‘gouden kikker’ is die van het gelijknamige uitgestorven kikkertje in Costa Rica, waar we in 2015 op vakantie waren en nog wel diverse kikkersoorten zagen, behalve dan die gele gouden soort… een soort die niets te maken had met mensengeld. In Indonesië echter, koopt die groep jongeren bij een tempel(plein) een Gouden kikker-beeldje: dat staat in die cultuur voor voorspoed, vooral voor de portemonnee. Het beeld, met de bijnaam ‘moneyfrog’  brengt geluk, als je er in gelooft tenminste, net als destijds het geloof in dat beruchte gouden kalf dat als afgodsbeeld werd gemaakt. Dat lijkt voor het volk tenminste iets concreets, daarvoor kun je knielen! Dat Gouden Kalf, net als die Gouden Kikker, werpt een volk dat net ontsnapt is, net bevrijd is uit slavernij, terug op het tastbare. En  een concrete mentaliteit: vruchtbaarheid boven vrijheid, geen God die niet bewijsbaar bestaat maar een die tastbaar bestaat, winst boven verlies, boven inleveren of broekriem aanhalen; het is de Mammon in diverse gedaanten in de tijd: winstmaximalisatie ten koste van alles, aarde, solidariteit, gelijkwaardigheid, rechtvaardigheid.

Die groep wereldjongeren ontdekt hier iets kernachtigs. Met het verhaal van Mozes in de hand, ervaren zij diens boosheid als hij dat Gouden Gedrocht ziet met de dansende massa er om heen. Want, zo zien zij wereldwijd in de landen die ze bezoeken, zo swingen wijzelf in deze tijd rondom die gouden kikker: de geldkikker. Tien plagen zijn er nodig om Mozes zijn volk uit Egyptische slavernij te laten leiden: de toenmalige Farao roept ze als het ware over zichzelf af; als consequenties van zijn eigen doen en laten, zijn regime van (loon)slaven. Die Plagen zijn wel enigszins vergelijkbaar met de huidige gevolgen van ‘Global Warming’: ook die roepen wij over onszelf af, want ze zijn grotendeels ontstaan door ons menselijke, collectieve handelen! Ook nu nog ‘offeren’ we  makkelijk en vaak onnadenkend alles op aan dat geldverslindende Monster en  onze Heilige Koe, want Geld moet rollen, de Mammon der  Groot-Aandeelhouders en Trans-Nationals moet worden vereerd, ongeacht de wereldwijde gevolgen, die we inmiddels uit de treuren kennen. Hoe onontkoombaar lijkt dit huidige economische systeem voor ons ‘kleine lieden’? Wat kunnen wij daar nu aan doen? Niets toch? De beslissingen worden toch van hogerhand genomen?

Neen, zeggen die ‘Strangers-no-more’-jongeren, wij ontdekten 10 groene geboden op onze reizen: en ik geef  hier alvast de eerste (volgende keer meer) -

1e. WE MOETEN ONZE VERANTWOORDELIJKHEID NEMEN : wereldwijde solidariteit is geboden. Om de Global Warming tegen te gaan is een wereldwijde politieke en economische consensus vereist; de kans daarop is (voorlopig) klein. Daarom zullen we ons aan een ander klimaat moeten zien aan te passen. De landen in het Zuiden zullen naar verwachting er het meeste onder lijden en zij hebben de minste middelen om zich aan te passen, terwijl degenen die het probleem hebben veroorzaakt er het minste onder te lijden hebben. “het is Gods gebod/leefregel dat we voor onze wereld zorgen, dus moeten we als gelovige, dynamische gemeenschappen in actie komen en onze eigen verantwoordelijkheden nemen…”

2e. LAAT JE NIET VERLEIDEN DOOR DE GOUDEN KIKKER: KIES BEWUST!  : wie zich niet laat verleiden door die glanzende wereld van het glimmende Goud, maar om de groene aarde geeft, die kiest bewust ‘een weg ten leven’, dus die koopt bewust. Gouden Kikker of Kalf of Mammon verleiden ons om het geld te zien als einddoel; in plaats van een middel.  Juist ook dat geld is een goed middel om de veroorzaakte effecten  te (gaan) bestrijden: via de politieke  weg! Kies bewust voor een politiek die klimaatverandering aanpakt zoals via zuinige hybride auto’s of via uitbanning van palmolie en soja de afgelopen jaren; kies voor een politiek-economisch model dat niet buigt voor het grootkapitaal dat nu de wereld beheerst. Juist als consument hebben we vaak wel de keus.

Een belangrijke leidraad voor de grote groep internationale jongeren die de groene 10 Geboden maakte, is het gebed ‘onze Vader’. Maar wie zijn dat die ‘onze’? Er staat niet geschreven mijn Vader of alleen Vader. Zoals Jezus in het Nieuwe 2e Testament het belangrijkste voorbeeld geeft, zo doet Mozes dat in het 1e Oude testament: hij is solidair met de 7 dochters van een priester uit Midjan, hij beschermt ze tegen concurrerende woestijnherders. Die leven met de basale ‘junglewet’ van the survival of the fittest. Ook al gaat dat niet om de sterkste, maar juist de meest geschikte die past in een bepaalde situatie, toch nemen die herders  het recht van de sterkste: wij tegen zij, onze schapen eerst, ons eigen volk eerst… dat kennen we in deze tijd maar al te goed! Mozes introduceert een ander principe, een ander uitgangspunt: hij kiest partij voor de zwakkeren. Daarmee geeft hij het goede voorbeeld voor tal van situaties; de situaties waar zwakkeren ontstaan, zoals de zwakke boeren in Tanzania die hun koeien zien sterven door watergebrek. Dat water wordt gebruikt voor de golfbanen van de succesvolle ‘onzen’, de machtigste en sterksten in de regio. Of ook diezelfde sterken die in de VS die het recht van de sterkste opeisen met watergebruik 200 km verderop, waar de boeren en hun koeien ook het onderspit delven. U kent de voorbeelden inmiddels wel. Ook Jezus heeft het niet van een vreemde, dat ideaal van ‘zalig de zachtmoedigen…’ want die zullen uiteindelijk de aarde beërven: “niet  de mens zal de aarde redden, maar de aarde zal de mens redden!”

“Onze Vader die in de hemelen zijt”: in eeuwigheid, dus zeer duurzaam…

“Uw Naam worde geheiligd”: met alle respect zult U er zijn (ex.3)…

Het derde Groen-Gebod luidt daarom:

3e. MAAK MINDER AFVAL EN HERGEBRUIK HET ! :

Jaja, dat weten wij hier in het weten nu wel… er wordt zelfs al flink geld verdient met dat ingeleverde plastic. En alle andere grondstoffen die we kunnen recyclen. Maar doen we het ook allemaal? Is het onze afval of die van arme landen ver weg in Indonesie of Afrika, want daar zijn de ophaal- en scheidingssystemen nog niet zo ver gevorderd als bij ons… smoesjes zat. In Djakarta is het Centre of Organic Service van dr. Supriyono druk bezig met het composteren van afval en hebben ze een biologisch insecticide ontwikkeld. De groep jongeren van deze wereldreis zijn diep onder de indruk van de technologische vooruitgang die daar is geboekt.

Ook hier in Zeeland is er nog steeds, ondanks aandringen, geen scheiding van rioolwater: het zgn. hemelwater (regen dus) vermengd zich met afvalwater van huishoudens en bedrijven. Shampoo, zeep, chemische reinigingsmiddelen (hoeveel types HG-flesjes kent de supermarkt wel niet!) , illegaal gedumpte pillen (hormonen) of vet en schadelijke stoffen via het toilet (ach, ze halen het er wel uit…), dit alles spoelt rechtstreeks bij Ritthem de zee in. Maken we allemaal minder afval? Spannen we ons als christenen in om al onze afvalscheiding te verbeteren? Jaja, dat weten we nu wel…

We hebben maar 1 aarde, we hebben er voor onze huidige consumptie wel een stuk of 5 nodig, maar die zijn niet in de buurt… laten we het Onze Vader wel bidden en tegelijk de handen uit onze mouwen steken.

 

Peter Geene, contactpersoon Groene Kerk.

Lees meer »

Uw groene correspondent uit Oostkapelle is na onze aanmelding in februari j.l benaderd met de vraag of ik iets wil vertellen over het gelopen proces als groene kerk op deze landelijke dag. Tuurlijk! Klik op de kop van dit artikel en lees meer!

Dus bereid ik een lange lezing voor, maar als er in september al 40 nieuwe groene kerken zijn aangemeld, moet dat ingekort worden tot een paar minuten, logisch. Het is al de 6e keer dat deze dag wordt georganiseerd en het thema is ‘groen & eerlijk’.

Er zijn zo’n 300 mensen aanwezig als ik iets te laat na 10 u. aanschuif na de lange rit. Er zijn 4 sprekers gepland over ‘het verband tussen consumptie en schepping’, over ‘een eerlijke prijs voor producten’,  over ‘God in de supermarkt en FairTrade’ en tot slot over ‘het beïnvloeden van een rechtvaardige keten van beheer’. De eerste spreekster is een jonge dame Martine Vonk die toch al doktor is in ethiek. Zij vertelt enthousiast over de huidige klimaatveranderingen en de positieve trends om onze uitstoot te verminderen: naast auto’s en industrie is de doorslaggevende factor onze alledaagse boodschappen! Schrikken dus. Enorme invloed ten gunste van onze impact op de aarde heeft het kopen van de juiste, eerlijke producten en dan m.n het (niet-)eten van vlees: 1 dag minder in de week en je spaart al een heleboel CO2-uitstoot op jouw ‘voetafdruk’. M.n. noemt zij de grote agro-industrie wereldwijd die ‘verkeerde structuren’ heeft georganiseerd om zodoende monopolyposities te creëren ten gunste van de aandeelhouders en ten koste van arme boeren. Zo is een relatie gegroeid met sociale armoede!

Tweede spreker is de directeur van ‘True Price’ Adrian de Groot Ruiz (PhD in economie) die een veelgevraagd spreker is wereldwijd. Hij wedijvert er voor dat bedrijven en kerken zich bewust worden van “de verborgen kosten” van koopwaar. Zijn bedrijf probeert op de prijskaartjes in de supermarkt ook die kosten te gaan vermelden. Eerlijke prijzen schelen soms maar weinig met de huidige gelukkig, maar geven de boeren wat hen toekomt! Maar niet alle bedrijven zijn geïnteresseerd in de gevraagde transparantie van hun handelsketen. De derde spreker, na een muzikaal optreden, is Jochum Veerman van FairTrade (drs. in milieugeografie). Van oudsher is dit een kerkelijk initiatief (Max Havelaar) en vecht nog steeds voor eerlijke arbeidsomstandigheden voor basisproducenten. Alle FairTrade-producten met dit label voldoen aan  de internationale criteria van eerlijke prijs en milieubelasting. Hij vraagt de groene kerken om op te letten op ons koopgedrag. Tot slot van de dag is de laatste spreker Antonie Fountain, directeur van de koepel VOICE de gezamenlijke eerlijke chocolade-branche. Er is in ons land vrijwel geen on-eerlijke chocolade meer verkrijgbaar, meldt hij als goede nieuws! Hij verdedigt de stelling dat eigenlijk themadiensten uit den boze zijn, want een thema moet doorwerken als een zuurdesem in alles wat we doen en laten!

Al met al heeft de organisatie (KiA, Tear & Micha) een serie kwalitatieve mensen ingehuurd, die beter overzicht en inzicht hebben in wereldwijde ontwikkelingen en cijfers. Hulde! Het inspireert en motiveert om door te gaan en meer te doen en om inderdaad de noodklok te luiden voor de schepping. Onze gedragsverandering, o.a. qua boodschappen is lastig te bewerken, maar is beter op bepaalde momenten zoals een schok (ijsberen-noordpool), of bij life-events als geboorte of overlijden, maar ook, en dat deden wij aansluitend bij onze Scheppingszondag op 8.10 , bij meditatieve momenten. Dat stemt tot nadenken en heer Bommel zou aan Tom Poes vragen “verzin een list jongeman”. Als laatste wat opviel: deze beweging van groene kerken (nu al bijna 200) is ontstaan vanuit de conservatieve kant van de PKN en in goed harmonie uitgevoerd door ook progressieve kerkleden in ons land! Samenwerking is de sleutel!!!

Lees meer »